Rozpocznij dietę dziś. Liczba miejsc jest ograniczona.

00 h
00 m
00 s
Kup teraz
jak schudnąć z ud
Autor: Patryk Łukasiewicz

Jak szybko schudnąć z ud? Poznaj sekret szczupłych nóg.

Nie da się schudnąć wyłącznie z ud – metaanaliza 37 porównań treningu jednej kończyny wobec drugiej dała efekt zerowy (ES = –0,03; 95% CI od –0,10 do 0,05). Uda szczuplejsze robi deficyt energetyczny rzędu 15–20% zapotrzebowania, a nie ćwiczenia na tę partię. Pierwszy centymetr z obwodu uda schodzi zwykle po 3–4 tygodniach, widoczna zmiana sylwetki po 10–12 tygodniach.

Poniżej znajdziesz to, czego nie ma w większości artykułów o odchudzaniu nóg: dlaczego tłuszcz siada akurat na udach i biodrach, ile centymetrów obwodu ubywa na każdy zrzucony kilogram, gotowy plan na 12 tygodni oraz listę powodów, dla których uda potrafią nie chudnąć mimo poprawnie policzonego deficytu. Ćwiczenia opisujemy dalej – ale dopiero po tym, co decyduje o wyniku.

Spis treści:

  • Podstawy redukcji tkanki tłuszczowej z ud
  • Jak szybko schudnąć z ud? Sprawdź nasze skuteczne metody
  • Dlaczego tłuszcz odkłada się na udach i biodrach
  • Czy da się spalić tłuszcz tylko z ud?
  • Jak nasze podopieczne schudły 5 cm z ud w krótkim czasie
  • Ile centymetrów z uda tracisz na każdy kilogram masy ciała
  • Czy to możliwe, żeby schudnąć z ud w zaledwie kilka dni?
  • Jak zrzucić tłuszcz z ud – pięć dźwigni, które realnie działają
  • Co zrobić, żeby uda były chudsze – plan na 12 tygodni
  • Długoterminowe podejście – plan na schudnięcie z ud w kilka tygodni
  • Czy da się wyszczuplić nogi przez odpowiednie ćwiczenia?
  • Praktyczne ćwiczenia na wyszczuplenie ud i całych nóg
  • Jak schudnąć w udach i biodrach – co zmienia sylwetka gruszki
  • Jak schudnąć z pośladków w tydzień – co jest realne w 7 dni
  • Kiedy uda nie chudną mimo deficytu – obrzęk lipidowy
  • Jak utrzymać efekty i cieszyć się szczupłymi nogami?
  • Przykładowy jadłospis na schudnięcie z nóg
  • Podsumowanie – jak schudnąć z ud
  • Najczęściej zadawane pytania i odpowiedzi
  • Bibliografia i źródła naukowe

Najważniejsze wnioski – jak schudnąć z ud

  • Miejscowa redukcja tłuszczu nie istnieje. Metaanaliza 37 porównań treningu jednostronnego wykazała efekt zerowy (ES = –0,03; p = 0,508) – trenowana kończyna nie traciła tłuszczu szybciej niż druga.
  • Deficyt 15–20% całkowitego zapotrzebowania to zakres, który daje 0,5–1% masy ciała tygodniowo. Przy 80 kg jest to 0,4–0,8 kg na tydzień.
  • Na diecie redukcyjnej bez treningu około 75% traconej masy to tkanka tłuszczowa, a 25% – masa beztłuszczowa. Trening oporowy o niskiej i umiarkowanej intensywności zatrzymuje tę stratę.
  • Białko na poziomie 1,9–3,2 g na kilogram masy ciała dziennie najlepiej chroni masę mięśniową przy ograniczeniu kalorii – to górny zakres z metaregresji 29 badań.
  • Efekt na obwodzie uda pojawia się później niż na wadze, bo tłuszcz pośladkowo-udowy uwalnia kwasy tłuszczowe wolniej niż brzuszny. Pierwsze 2–3 tygodnie mogą nie pokazać nic na centymetrze.
  • Jeśli uda są nieproporcjonalnie grube, bolesne przy ucisku i łatwo siniaczą, a stopy pozostają szczupłe – rozważ diagnostykę w kierunku obrzęku lipidowego. Dotyczy około 10% kobiet.

Co widzimy w pracy z podopiecznymi – odchudzanie ud

W pracy z podopiecznymi, które przychodzą po szczuplejsze nogi, regularnie spotykamy ten sam układ: deficyt jest, waga spada, a obwód uda stoi przez pierwsze trzy–cztery tygodnie. Najczęstszy błąd na starcie współpracy to mierzenie obwodu za każdym razem w innym miejscu uda i wyciąganie wniosków z różnicy pół centymetra. Co działa najlepiej według naszej praktyki: jeden stały punkt pomiaru (15 cm nad górną krawędzią rzepki), pomiar raz w tygodniu rano, przed jedzeniem, oraz porównywanie średniej z czterech tygodni zamiast pojedynczych odczytów. Najtrudniejszy aspekt do zmiany to porzucenie serii ćwiczeń na wewnętrzną stronę uda w przekonaniu, że to one wyszczuplają nogi. Pierwsze widoczne efekty na obwodzie uda pojawiają się zwykle po 3–4 tygodniach, wyraźna zmiana sylwetki po 10–12 tygodniach.

Podstawy redukcji tkanki tłuszczowej z ud

Chcesz szybko schudnąć z ud? Musisz najpierw poznać podstawy redukcji tkanki tłuszczowej z ud, jak i z całego ciała. Jeżeli chcesz schudnąć z nóg czy też z ud, to musisz wejść w tzw. deficyt energetyczny. Jest to stan, podczas którego dostarczamy z żywności mniej energii, niż jej wydatkujemy. Dopiero po jego osiągnięciu będziemy w stanie redukować tkankę tłuszczową z całego ciała, w tym z ud. 

Na początku należy obliczyć swoje dziennie zapotrzebowanie kaloryczne (inaczej nazywane Całkowitą Przemianą Materii, CPM). Możesz je obliczyć, używając różnych kalkulatorów w internecie np. kalkulatora od dietetykpro. Takie obliczenia swojego zapotrzebowania pozwoli na oszacowanie ilości kalorii, którą powinnaś spożywać w celu skutecznej redukcji tkanki tłuszczowej z ud. Wiedz, że na Twoje zapotrzebowanie energetyczne składa się wiele zmiennych, które przedstawione są na grafice.

Pełne informacje, jak dokładnie obliczyć swoje zapotrzebowanie, odnajdziesz w naszym artykule Dzienne zapotrzebowanie kaloryczne – jak obliczyć ilość kalorii. Zdecydowanie pomoże Ci w odchudzaniu ud! 

Zobrazujmy na przykładzie, jaki deficyt kaloryczny trzeba uzyskać, aby skutecznie schudnąć z ud. Zakładamy, że Twoja całkowita przemiana materii wynosi 2000 kcal (spożywając taką ilość kalorii, ani nie tyjesz, ani nie chudniesz z ud i innych partii ciała). Takie zapotrzebowanie może mieć np. 36-letnia kobieta, o wadze 82 kg przy wzroście 170 cm oraz niskiej aktywności fizycznej.

Od tej wartości odejmujemy ok. 15% co daje nam wynik 1700 kcal – Tyle kalorii musisz jeść, żeby sprawnie i bez wyrzeczeń palić tłuszcz z ud i nóg na danym przykładzie. Jest to umiarkowany deficyt, który pozwoli Ci na dobre samopoczucie, zachowanie energii w ciągu dnia oraz zachowanie sytości. Stosowanie 7-dniowej diety na płaski brzuch z deficytem ok. 300 kcal pozwoli na schudnięcie ok. 0,3 kg. Dzięki temu w ciągu miesiąca realnie możesz stracić ponad 1 kg tkanki tłuszczowej. Zwiększenie aktywności fizycznej np. w postaci ćwiczeń na uda może pozwolić na szybszą redukcję masy ciała, a co więcej sprawienie, że nogi będą bardziej umięśnione, a dzięki temu atrakcyjniejsze. 

Tak więc jak schudnąć z ud? W pierwszej kolejności zadbać o deficyt energetyczny! Zapoznaj się z kolejnymi radami, gdyż wytłumaczą Ci jak w prosty sposób schudnąć z nóg.

Jak szybko schudnąć z ud? Sprawdź nasze skuteczne metody

Wiesz już o podstawie, jaką jest deficyt energetyczny. Jesteś coraz bliżej zdobycia wiedzy, która pozwoli Ci schudnąć z ud. Tak więc teraz przejdźmy do tzw. gęstości energetycznej żywności – bardzo ważnego aspektu, który zdecydowanie ułatwi redukcję tkanki tłuszczowej z ciała jak i z nóg.

Tak więc jak szybko schudnąć z ud? Zacznij od modyfikacji w diecie poprzez głównie wybór produktów o niskiej gęstości energetycznej. Każdy z produktów cechuje się różną gęstością energetyczną (mówiąc krótko – zawartością kalorii). Przykładowo owoce i warzywa mają bardzo mało kilokalorii, bo około 20-50 kcal/100 g produktu. Po drugiej stronie znajdziemy produkty takie jak czekolada, oleje, czy też chipsy, które mają bardzo dużo kilokalorii, bo aż 400-900 kcal/100 g produktu. Istnieje również wiele produktów, o niskiej i umiarkowanej gęstości energetycznej i je również należy spożywać (tak jak warzywa i owoce) w celu schudnięcia z nóg. 

Spójrz na grafikę powyżej. Aby wyszczuplić uda, bazę Twojej diety powinny stanowić produkty o bardzo niskiej, niskiej i umiarkowanej ilości kalorii. Tak więc co jeść, żeby schudnąć z uda? Będą to:

  • Produkty o bardzo niskiej zawartości kalorii – np. warzywa, owoce, zupy warzywne, napoje niskokaloryczne 
  • Produkty o niskiej zawartości kalorii – np. strączki, produkty zbożowe, chude mięso, niskotłuszczowy nabiał, ziemniaki, 
  • Produkty o umiarkowanej zawartości kalorii – np. pieczywo pełnoziarniste, niskotłuszczowe przekąski np. paluszki, sery, tłuste mięso, awokado, suszone owoce

Nie oznacza to jednak, że w celu schudnięcia z nóg nie możesz w ogóle spożywać produktów o wysokiej zawartości kalorii. Niektóre z nich są nawet prozdrowotne np. orzechy, pestki, nasiona, oleje roślinne np. oliwa z oliwek czy też olej lniany. Jednak z racji swojej wysokiej kaloryczności przy ich wysokim spożyciu łatwo będzie wyjść poza deficyt kaloryczny, a co za tym idzie, takie produkty utrudnią schudnięcie z nóg. 

W diecie na odchudzanie nóg jak najbardziej mogą znaleźć się Twoje ulubione chipsy, słodycze czy też krakersy! Jednak co do zasady, im ich mniej, tym lepiej. Tak więc jak schudnąć z ud i wciąż móc spożywać słodycze? Tutaj świetnie sprawdzi się zasada 90/10, czyli 90% energii powinno pochodzić ze zdrowych, nieprzetworzonych produktów, a 10% z żywności rekreacyjnej, np. lodów czy batonika. Rozsądnym wyborem będą słodycze w małych opakowaniach np. knoppers, czy batony milky way.

Zastanawiasz się jak często jeść, żeby schudnąć z ud? Wszystko zależy od Twoich preferencji. Jeżeli preferujesz 3 duże posiłki takie jak śniadanie, obiad i kolacja, to jak najbardziej zjadaj 3 posiłki. A może preferujesz dodatkową przekąskę? Nie ma problemu! Spożywając 4 lub 5 posiłków dziennie również możesz pozbyć się nadmiaru tkanki tłuszczowej z ud! Wszystko zależy, czy wejdziesz w stan deficytu energetycznego.

Zastanawiasz się jak schudnąć z ud, a przy tym jeść smacznie i zdrowo? Chcesz skutecznie schudnąć z ud, a nie wiesz, jak się za to zabrać? Zgłoś się do naszych dietetyków online! Nasi specjaliści po studiach z chęcią zaplanują dla Ciebie indywidualną dietę w celu pozbycia się tkanki tłuszczowej z ud i całego ciała. Co więcej, w takiej diecie mogą znaleźć się przekąski czy też Twoje ulubione słodycze. Pomogliśmy ponad 20 000 zadowolonym pacjentom, a nasza opinia na Google to 5/5 na podstawie ponad 450 opinii. Szybkie, smaczne i indywidualnie tworzone diety online to nasza specjalność.

Dlaczego tłuszcz odkłada się na udach i biodrach

Za rozmieszczenie tłuszczu na udach i biodrach odpowiadają głównie estrogeny i genetyka, a nie to, co zjadłaś wczoraj. U kobiet przed menopauzą tkanka tłuszczowa gromadzi się w okolicy pośladkowo-udowej, u mężczyzn – w obrębie brzucha.

Ten typ rozmieszczenia nazywa się gynoidalnym, potocznie sylwetką gruszki, i to on odpowiada za tendencję do odkładania zapasów poniżej talii. Estrogeny kierują magazynowanie energii do podskórnej tkanki tłuszczowej ud i pośladków, gdzie jest ona metabolicznie mniej groźna niż tłuszcz trzewny, ale też trudniej się z niej wychodzi. Komórki tłuszczowe w tej okolicy mają więcej receptorów alfa-2-adrenergicznych, które hamują rozpad tłuszczu, a mniej receptorów beta, które go uruchamiają. Stąd wrażenie, że brzuch schodzi pierwszy, a uda – ostatnie.

Drugi czynnik to predyspozycje genetyczne. Schemat odkładania tłuszczu jest dziedziczony i nie da się go przeprogramować dietą. Można natomiast zmniejszyć całkowitą ilość tkanki tłuszczowej, co ostatecznie zmniejsza także jej ilość na udach – tylko w tempie wyznaczonym przez Twoją fizjologię, nie przez plan treningowy.

Trzeci czynnik to etap życia. Po menopauzie spadek estrogenów przesuwa magazynowanie w stronę brzucha, przez co uda mogą przestać być głównym problemem, a zacznie nim być talia. Jeśli jesteś w tym okresie, sprawdź, co jeść przy menopauzie, bo priorytety żywieniowe wtedy się zmieniają. Warto też wiedzieć, jak interpretować wynik badania estrogenów, jeśli lekarz je zlecił.

Do tego dochodzą czynniki, na które masz realny wpływ: dodatni bilans energetyczny, siedzący tryb życia i niska podaż białka. One nie decydują o tym, gdzie tłuszcz siada, ale decydują o tym, ile go jest. Nieodpowiednia dieta z nadwyżką kalorii buduje zapas, zbilansowana dieta z niedoborem go zdejmuje. Zmiana stylu życia i regularna aktywność fizyczna uruchamiają spalanie tkanki tłuszczowej w całym ciele, a więc również w okolicach ud – tylko nie wybiórczo.

Czy da się spalić tłuszcz tylko z ud?

Nie. Najlepszy dostępny dowód – metaanaliza 37 porównań, w której trenowano jedną kończynę, a druga służyła za kontrolę – dała efekt zbiorczy –0,03 (95% CI od –0,10 do 0,05; p = 0,508). Trenowana strona nie traciła tłuszczu szybciej niż nietrenowana.

Znaczy to tyle: setka przysiadów nie zabiera tłuszczu z ud bardziej niż setka pompek. Organizm mobilizuje tłuszcz z całego ciała, według własnej hierarchii, a nie z okolicy pracującego mięśnia. Miejscowe rozgrzanie, pieczenie i „pompa” w mięśniu to zwiększony przepływ krwi, nie spalanie tłuszczu w tym miejscu.

Co w takim razie robią ćwiczenia na uda? Trzy rzeczy, wszystkie warte zachodu. Podnoszą spalanie kalorii, czyli pomagają utrzymać ujemny bilans energetyczny. Dają wzmocnienie mięśni, które pozwala ujędrnić nogę po zejściu tłuszczu. I chronią mięśnie przed rozpadem przy ograniczeniu kalorii – w sieciowej metaanalizie 62 badań z udziałem 4429 osób sama restrykcja kaloryczna obniżała masę beztłuszczową (SMD –1,66; 95% CI od –3,12 do –0,19), a dołożenie treningu oporowego o niskiej lub umiarkowanej intensywności tę stratę znosiło. Ćwiczenia aerobowe działają odwrotnie: mocniej obniżają masę tłuszczu, ale słabiej chronią mięśnie.

Konkretne zestawy znajdziesz w naszym materiale o tym, jak schudnąć z nóg i jakie ćwiczenia mają sens, a osobno zebraliśmy ćwiczenia na uda dla kobiet. Tu skupiamy się na tym, co decyduje o samym tłuszczu: na diecie i na czasie.

Komentarz dietetyka – miejscowe odchudzanie ud

W pracy z podopiecznymi regularnie spotykam sytuację, w której ktoś od pół roku robi trzy razy w tygodniu serię ćwiczeń na wewnętrzną stronę uda i nie widzi żadnej zmiany na obwodzie. Efekt: frustracja i wniosek, że „mam taką budowę i nic się nie da”. Mechanizm jest prosty: te ćwiczenia wzmacniają mięsień przywodziciela, a tłuszcz leży nad nim i nie ma z nim wspólnego metabolizmu. Kiedy przestawiamy plan na deficyt 15–20% plus trening całego ciała dwa razy w tygodniu, obwód uda zaczyna schodzić w ciągu miesiąca. Nie dlatego, że ćwiczenia były złe – dlatego, że pracowały nad czymś innym niż problem.

Leszek Racut, dietetyk kliniczny z 10-letnim doświadczeniem, współzałożyciel Dietetyki #NieNaŻarty.

Jak nasze podopieczne schudły 5 cm z ud w krótkim czasie

Schudłam z ud 5 cm, a nawet dużo więcej! Takie słowa zdecydowanie może wypowiedzieć nasza podopieczna Valeria, która schudła łącznie 13 kilogramów oraz 41,5 cm ze wszystkich obwodów, w tym 9,5 cm z uda! Na co dzień Valeria pracuje przed komputerem, dlatego też stara się 5 razy w tygodniu wykonywać średnio intensywny trening, co zdecydowanie pomogło jej schudnąć z ud oraz bardzo poprawić zdrowie. Zobacz, jak dzięki swojej rzetelnej pracy nad sylwetką i zdrowiem udało się jej wyszczuplić nogi! 

Metamorfoza Valeria -13 kg

Drugą z naszych podopiecznych, która skutecznie schudła z nóg i innych części ciała jest Asia. Pod okiem dietetyczki Moniki zredukowała tkankę tłuszczową i ukształtowała sylwetkę. Co więcej, nauczyła się prawidłowych nawyków, które zostaną już z nią na lata. W ciągu 4 miesięcy współpracy udało się zgubić 3 cm z obwodu pasa, 12 cm z obwodu bioder, a także 3 cm z obwodu uda! 

Jeżeli chcesz zobaczyć wiele więcej metamorfoz naszych podopiecznych, to kliknij ten link!

Ile centymetrów z uda tracisz na każdy kilogram masy ciała

W naszej praktyce spadek 1 kg masy ciała odpowiada mniej więcej 0,4–0,8 cm obwodu uda. Żeby zobaczyć na centymetrze te słynne 5 cm, trzeba zwykle zejść o 7–12 kg – i to jest odpowiedź, której nie da wyszukiwarka.

Rozrzut jest duży, bo zależy od punktu startowego. Im wyższa masa wyjściowa i im więcej tłuszczu siedzi na dolnych partiach ciała, tym więcej centymetrów schodzi na kilogram. Osoba z sylwetką gruszki traci z uda proporcjonalnie więcej niż osoba, u której tłuszcz trzyma się brzucha.

Utrata masy ciałaTypowy spadek obwodu udaRealny czas przy deficycie 15–20%
2 kg0,8–1,6 cm3–5 tygodni
5 kg2–4 cm8–12 tygodni
8 kg3,2–6,4 cm13–20 tygodni
13 kg5–10 cm5–8 miesięcy

Dolny kraniec tabeli to nasze podopieczne z sylwetką jabłka, górny – z sylwetką gruszki. Punkt odniesienia z gabinetu: Valeria straciła 13 kg i 9,5 cm z obwodu uda, czyli 0,73 cm na kilogram. Asia w cztery miesiące zeszła o 3 cm z uda i 12 cm z bioder. Więcej takich przypadków opisujemy w metamorfozach naszych podopiecznych.

Jak mierzyć, żeby liczby miały sens: stały punkt 15 cm nad górną krawędzią rzepki, noga obciążona, stopy na szerokość bioder, taśma przylegająca bez wciskania. Pomiar raz w tygodniu, zawsze rano i na czczo. Jeden odczyt nic nie znaczy – porównuj średnią z czterech tygodni. Jeśli chcesz najpierw ustawić punkt wyjścia, sprawdź, jaka waga jest prawidłowa dla Twojego wzrostu i wieku.

Czy to możliwe, żeby schudnąć z ud w zaledwie kilka dni?

Jak schudnąć z ud w 3 dni? Niestety nie jest to możliwe. Okres 3 dni, kilku dni, czy nawet tygodnia, to za mało, żeby skutecznie schudnąć z ud. Zakładając optymistyczny wariant (wysoka masa ciała, sporo aktywności fizycznej), to w ciągu tygodnia schudniesz ok. 0,5-0,6 kg tkanki tłuszczowej. Jak widzisz, jest to zbyt niska wartość, żeby zobaczyć efekty redukcji na udach.

Spotkałaś się z efektami redukcji na udach po 3 dniach diety sokowej? Cóż, takie efekty są możliwe. Jednak w ciągu 3 dni nie stracisz kilku kilogramów tkanki tłuszczowej. Jeżeli w kilka dni zobaczyłaś dość duże efekty w postaci odchudzenia nóg, to z dużym prawdopodobieństwem pozbyłaś się nadmiaru wody w organizmie. Wpływ na zatrzymanie wody może mieć wiele czynników np.:

  • nadmierne spożycie soli (fastfoody, kiszonki, konserwy, wędliny)
  • przewlekły stres (kortyzol)
  • niedobór snu
  • niedoczynność tarczycy

Mogło dojść do sytuacji, gdzie po kilku dniach diety bogatej w sól, z dużą ilością stresu oraz niedoborem snu doszło do zatrzymania wody w organizmie, w tym w udach. Następnie w ciągu kolejnych 3 dni jadłaś mało, dużo spałaś, nie stresowałaś się oraz dużo trenowałaś. Doprowadziło to do szybkiej utraty masy ciała – jednak była to przede wszystkim woda. Stąd możliwe jest szybkie schudnięcie z ud w 3 dni np. 2-3 kilogramy. Jednak tkanka tłuszczowa z tych kilogramów to zaledwie kilka procent. 

Przeczytaj także: Zatrzymanie wody w organizmie – przyczyny, objawy, testy

Jak zrzucić tłuszcz z ud – pięć dźwigni, które realnie działają

Tłuszcz z ud zrzuca się pięcioma dźwigniami w tej kolejności: deficyt energetyczny, białko, trening oporowy, ruch spontaniczny i sen. Pierwsze dwie odpowiadają za sam ubytek tłuszczu, trzy kolejne decydują o tym, jak nogi będą wyglądać po redukcji.

  • Deficyt 15–20% zapotrzebowania. Nie 40%, nie „jem 1000 kcal”. Przy zapotrzebowaniu 2200 kcal jest to 1760–1870 kcal. Takie tempo daje 0,5–1% masy ciała tygodniowo i pozwala utrzymać dietę na tyle długo, żeby zmiana dotarła do ud. Policz swój punkt wyjścia w kalkulatorze kalorii i sprawdź, jak wyznaczyć deficyt kaloryczny krok po kroku.
  • Białko 1,9–3,2 g na kilogram masy ciała. Metaregresja 29 badań pokazała ponad 97-procentowe prawdopodobieństwo liniowej zależności: im wyższa podaż białka przy ograniczeniu kalorii, tym mniejsza strata masy beztłuszczowej. Przy 70 kg to 133–224 g dziennie. Najtańsze źródła w praktyce to chudy twaróg, jogurt naturalny 2%, filety z dorsza i czerwona soczewica. Rozpisany plan znajdziesz w materiale o diecie wysokobiałkowej.
  • Trening oporowy dwa razy w tygodniu. Całe ciało, nie same nogi: przysiad, wykrok, martwy ciąg, wiosłowanie i jedno ćwiczenie angażujące mięśnie brzucha. Te ćwiczenia fizyczne zatrzymują ubytek mięśni przy ograniczeniu kalorii i decydują o tym, czy po zejściu tłuszczu udo będzie jędrne, czy wiotkie. Jeśli chcesz przy okazji wzmocnić mięśnie ud, dołóż do tego jedno ćwiczenie jednonóż – ale traktuj je jako dodatek do planu, nie jako samo odchudzenie ud. Intensywność niska lub umiarkowana wypada w badaniach lepiej niż wysoka, bo przy ograniczonej podaży energii organizm gorzej regeneruje. Zobacz najlepsze ćwiczenia na odchudzanie w domu i na siłowni.
  • Ruch spontaniczny 8–10 tysięcy kroków. To najtańszy sposób na powiększenie niedoboru energii bez dokładania głodu i działa niezależnie od regularnych ćwiczeń na siłowni. Godzina marszu przy masie 80 kg to około 250–300 kcal, a jazda na rowerze w spokojnym tempie zbliżoną wartość – porównywalnie z jedną przekąską, której nie musisz sobie odbierać. Ile dokładnie schodzi przy różnych aktywnościach, sprawdzisz w zestawieniu kalorii spalanych podczas ruchu.
  • Sen 7–9 godzin i kontrola sodu. Niedobór snu zwiększa apetyt i utrudnia trzymanie deficytu, a wysokie spożycie soli zatrzymuje wodę, co maskuje realny spadek na centymetrze. Jeśli obwód uda skacze z dnia na dzień o centymetr, to prawie zawsze woda, nie tłuszcz – warto wtedy wiedzieć, jaka jest norma sodu i co ją zaburza.

Co zrobić, żeby uda były chudsze – plan na 12 tygodni

Dwanaście tygodni to minimum, po którym obwód uda zmienia się na tyle, że widać to w spodniach. Plan dzieli się na trzy bloki po cztery tygodnie, każdy z innym zadaniem.

  • Tygodnie 1–4 – ustawienie. Policz zapotrzebowanie, odejmij 15%, ustaw białko na 1,9 g/kg, wprowadź dwa treningi oporowe i próg 8 tysięcy kroków. Zmierz obwód uda w stałym punkcie i zapisz. Na centymetrze najprawdopodobniej nie zobaczysz nic i to jest normalne – waga w tym czasie powinna zejść o 1,5–3 kg. Jeśli potrzebujesz gotowej struktury dnia, zacznij od zasad diety redukcyjnej.
  • Tygodnie 5–8 – utrzymanie. Nic nie zmieniasz poza jednym: podnosisz próg kroków do 10 tysięcy albo dokładasz trzeci trening. Tu zwykle pojawiają się pierwsze 1–2 cm na udzie. To także moment, w którym najwięcej osób odpuszcza, bo tempo spadku wagi zwalnia – zobacz, ile realnie można schudnąć w miesiąc.
  • Tygodnie 9–12 – domykanie. Jeśli spadek stanął na dwa tygodnie z rzędu, przelicz zapotrzebowanie na nową masę ciała i skoryguj kalorie w dół o 100–150 kcal. Nie schodź niżej niż 20% poniżej zapotrzebowania. Na koniec bloku porównaj obwód uda ze startem, a nie z zeszłym tygodniem. Przy starcie z 80 kg realny wynik to 4–7 kg mniej i 2–5 cm z uda.
  • Po 12 tygodniach – wyjście z deficytu. Przez 2–3 tygodnie podnoś kalorie do poziomu zerowego, zamiast wracać do dawnego jedzenia z dnia na dzień. To najczęstszy moment, w którym pojawia się efekt jojo. Jeśli chcesz jednocześnie budować mięśnie i schodzić z tłuszczem, przeczytaj o rekompozycji sylwetki.

Długoterminowe podejście – plan na schudnięcie z ud w kilka tygodni

Jak schudnąć z nóg? Do tego będzie potrzebny plan na co najmniej kilka tygodni. Już wiesz, że schudnięcie z ud w 3 dni z tkanki tłuszczowej jest nierealne. Z kolei schudnięcie z ud w 2 tygodnie jest już bardziej realne, jednak wciąż będą to małe efekty. Do skutecznego schudnięcia z nóg potrzebne jest o wiele więcej czasu np. 10 tygodni.

Stąd też trzeba zaplanować redukcję masy ciała. W tym celu warto kierować się zasadą SMART (skrót z języka angielskiego). Przedstawmy tłumacząc na język polski:

  • S – Wyznacz prosty i konkretny cel. 
  • M – Dodaj wskaźniki, które pozwolą Ci zmierzyć postęp. 
  • A – Sprawdź, czy Twój cel jest ambitny i możliwy do spełnienia. 
  • R – Zadbaj, żeby cel był realny do spełnienia. 
  • T – Określ termin, w którym wykonasz zadanie

Sugerujmy się przykładem z początku artykułu. Twoja masa ciała wynosi 82 kg i chcesz schudnąć 5 kilogramów. Dajesz sobie na to 3 miesiące, czyli 12 tygodni. Taki cel jest jak najbardziej możliwy, dzięki czemu skuteczne odchudzanie ud jest jak najbardziej możliwe. 

Czy da się wyszczuplić nogi przez odpowiednie ćwiczenia?

Jak wyszczuplić nogi? Czy ćwiczenia na schudnięcie z ud działają? Nogi zdecydowanie można wyszczuplić dzięki ćwiczeniom. Ćwiczenia na uda będą pobudzać mięśnie do wzrostu. Z kolei deficyt energetyczny będzie powodować, że będziesz spalać tkankę tłuszczową. Połączenie diety z deficytem energetycznym oraz treningu ukierunkowanego na nogi pozwoli skutecznie je wyszczuplić!

W tym miejscu warto wspomnieć, że masa mięśniowa jest bardziej aktywna metabolicznie od tkanki tłuszczowej. Co to oznacza? 1 kg mięśni szkieletowych zużywa w spoczynku około 13 kcal na dobę, a 1 kg tkanki tłuszczowej – około 4,5 kcal na dobę [1]. Różnica na kilogram jest więc mniejsza, niż sugeruje wiele artykułów o odchudzaniu: dołożenie 2 kg mięśni podnosi spoczynkową przemianę materii o kilkanaście kilokalorii dziennie, nie o kilkaset.

Nie znaczy to, że trening siłowy jest bez znaczenia dla odchudzania ud – znaczy tylko, że jego wartość leży gdzie indziej. Mięśnie utrzymane przy ograniczonej podaży energii chronią przed spadkiem całkowitego wydatku energetycznego, poprawiają kształt nogi po zejściu tłuszczu i pozwalają trenować z większym obciążeniem, czyli spalać więcej podczas samych sesji. To realne korzyści, w przeciwieństwie do mitu o mięśniach „spalających tłuszcz przez sen”.

Praktyczne ćwiczenia na wyszczuplenie ud i całych nóg

Jak schudnąć z ud w 2 tygodnie? Tego Ci nie powiemy, bo po prostu nie jest to w pełni możliwe. Na skuteczne schudnięcie z ud potrzebujesz dużo więcej czasu. Jednak przejdźmy do bardzo ważnej kwestii, jaką są praktyczne ćwiczenia na wyszczuplenie ud i nóg. 

Przysiad z masą ciała – podstawowe ćwiczenie na uda

Ćwiczenia na wyszczuplenie ud nie muszą być skomplikowane. Przysiad z własną masą ciała to jedno z najbardziej podstawowych ćwiczeń na nogi. Nie potrzebujesz żadnego sprzętu, dzięki czemu bezproblemowo wykonasz je w każdym miejscu – wystarczy tylko kawałek podłogi. Zapoznaj się ze wskazówkami instruktora, wykonaj przysiady, a już będziesz o krok bliżej do zredukowania tkanki tłuszczowej z nóg

Dzień dobry – ćwiczenie na tylne mięśnie uda

Dzień dobry to również ćwiczenie na uda, które możesz wykonywać w domu bez udziału sprzętu. Jednak wraz ze stopniem zaawansowania, nawet po kilku treningach, śmiało możesz dodać obciążenie. To ćwiczenie zaktywuje przede wszystkim tylne mięśnie uda.


Unoszenie nogi w leżeniu bokiem – ćwiczenia na uda w domu

To ćwiczenie również wykonasz bez problemu z domu. Potrzebna będzie Ci jedynie mata dla własnego komfortu. Jeżeli chcesz trenować z domu, to zapoznaj się z naszą ofertą planu treningowego Skuteczny trening w warunkach domowych. Jest to świetny plan treningowy, dzięki któremu wykonasz trening całego ciała w domu, bez użycia sprzętu. Kupując go, otrzymasz:

  • Podaną liczbę serii i powtórzeń
  • 5 miesięcy planu treningowego w wygodnym Excelu z dożywotnim dostępem
  • Ponad 100 ćwiczeń bez sprzętu, z gumami i obciążeniem
  • Filmy instruktażowe do każdego ćwiczenia na platformie kursowej
  • Omówienie techniki oraz najczęstszych błędów

Goblet Box Squat 30cm – ćwiczenie na zgrabne uda

Jak schudnąć z ud? Ćwiczenia na siłowni będą zdecydowanie pomocne. Użycie ciężaru przyspieszy budowanie atrakcyjnych ud. Pierwszą propozycją od #NieNaŻartych jest przysiad z kettlem do skrzyni. 

Goblet Front Step Up – ćwiczenia jednonóż na nogi

Jak odchudzić nogi? Ćwiczenia jednonóż to świetna opcja, aby wspomóc odchudzanie, w tym z nóg. Zastosuj się do wskazówek Marceliny, a wykonanie ćwiczenia nie będzie problemem!

Miniband Monster Walk – piekielnie mocne ćwiczenie na uda 

Ćwiczenia z gumą na uda to swego rodzaju klasyk pośród stałych bywalców siłowni. Wykonując je poprawnie, możesz odczuć prawdziwy ogień w udach! To ćwiczenie na uda wydaje się proste – jednak przy prawidłowym wykonaniu nie będzie Ci do śmiechu! Za to to ćwiczenie wynagrodzi Ci skutecznym budowaniem mięśni na nogach. 

Ćwiczenie pochodzi z planu treningowego na siłownie dla początkujących kobiet. Jeżeli masz zamiar wybrać się na siłownie, to będzie on idealnym wyborem. Pozwoli Ci na stopniowe zwiększanie siły, rzeźbienie atrakcyjnej sylwetki, w tym zgrabnych ud. A to wszystko bez nadmiernych zakwasów, dzięki dobrze dopasowanym ćwiczeniom. Kupując go, otrzymasz:

  • 3-dniowy plan treningowy (+4 opcjonalny) w wygodnym Excelu
  • Filmy instruktażowe do każdego ćwiczenia na platformie kursowej
  • Omówienie techniki oraz najczęstszych błędów
  • Podaną liczbę serii i powtórzeń
  • Bazę ponad 60 ćwiczeń na siłownie

Single Leg Curl – skuteczne ćwiczenie na uda

Poprzednie ćwiczenia na uda były zbyt łatwe? Oczekujesz czegoś nowego i bardziej skomplikowanego? Proszę bardzo! Do tego ćwiczenia na uda będziesz potrzebować maszyny lub wyciągu, a także ławeczki. Tylko uważaj – Twoje tylne mięśnie ud mogą tutaj zapiec!

Miniband Fire Hydrants – ćwiczenie na uda z gumą

Ćwiczenia na uda z gumą wydają się proste, ale potrafią popalić. Tak jest też w tym przypadku. Marcelina przedstawi Ci, jak poprawnie wykonać to skuteczne ćwiczenie na uda!

BB Split Squats – ćwiczenie na uda dla zaawansowanych

Wersja przysiadu, ale dla bardziej zaawansowanych. Pozwoli Ci ono schudnąć z ud, pod warunkiem utrzymania deficytu energetycznego. To ćwiczenie pochodzi z 4 dniowego planu treningowego na siłownie dla kobiet. Jeżeli masz już staż na siłowni, podstawowe ćwiczenia nie są dla Ciebie wyzwaniem, czy po prostu masz ambitne cele, to ten plan treningowy będzie dla Ciebie. Kupując go, otrzymasz:

  • 4 dniowy plan treningowy w wygodnym Excelu
  • Filmy instruktażowe do każdego ćwiczenia na platformie kursowej
  • Omówienie techniki oraz najczęstszych błędów
  • Podaną liczbę serii i powtórzeń
  • Bazę ponad 70 ćwiczeń na siłownie

Jak schudnąć w udach i biodrach – co zmienia sylwetka gruszki

Uda i okolice bioder chudną razem, bo to jeden magazyn tłuszczu – pośladkowo-udowy. Przy sylwetce gruszki spada z nich proporcjonalnie więcej centymetrów niż z talii, ale zaczyna się to później niż na brzuchu.

W praktyce oznacza to jedno: jeśli chcesz zmniejszyć obwód ud, a mierzysz tylko talię, przez pierwsze tygodnie będziesz widzieć szybki postęp, a potem nagły zastój. Odwrotnie przy udach i biodrach – nic, nic, nic, a potem stały spadek przez kolejne miesiące. Górna część ud reaguje przy tym zwykle wcześniej niż okolica kolana. Dlatego przy sylwetce gruszki warto mierzyć oba obwody i patrzeć na sumę, a nie na pojedynczą liczbę.

Drugi wniosek dotyczy tempa. Nie skracaj redukcji dlatego, że po miesiącu talia zeszła o 4 cm, a udo o pół centymetra. To nie jest znak, że dieta nie działa – to kolejność, w jakiej organizm sięga po zapasy. Skrócenie deficytu na tym etapie to najpewniejszy sposób na to, żeby uda zostały bez zmian.

Trzeci wątek to schorzenia, które utrudniają redukcję dolnych partii ciała. Insulinooporność i niedoczynność tarczycy nie zmieniają rozmieszczenia tłuszczu, ale potrafią spowolnić tempo i utrudnić trzymanie deficytu. Jeśli masz diagnozę, zacznij od diety przy insulinooporności albo od jadłospisu przy niedoczynności tarczycy, zanim zaczniesz szukać ćwiczeń na uda.

Jak schudnąć z pośladków w tydzień – co jest realne w 7 dni

W tydzień realnie tracisz 0,3–0,8 kg tkanki tłuszczowej, czyli poniżej 0,5 cm z obwodu pośladków. Wszystko powyżej tej wartości to woda, treść jelitowa i glikogen – wraca w ciągu kilku dni po powrocie do normalnego jedzenia.

Co da się zrobić w siedem dni, żeby nogi i pośladki wyglądały lepiej: obniżyć spożycie soli, wyspać się, ograniczyć alkohol i wprowadzić dwa treningi oporowe. Efekt będzie realny, ale będzie dotyczyć zatrzymanej wody i napięcia mięśni, nie tkanki tłuszczowej. To uczciwa odpowiedź, choć rzadko ta, której ludzie szukają.

Czego nie robić: głodówek, diet sokowych i „detoksów”. Tydzień na 800 kcal zdejmie z wagi 2–3 kg, z czego tłuszczem będzie mniej niż kilogram, a reszta wróci. Dodatkowo taki deficyt zabiera masę mięśniową akurat z tych partii, które chcesz wymodelować. Jeśli szukasz szybkiego, ale sensownego celu, sensowniejszy jest plan na zrzucenie 5 kg niż tydzień restrykcji. Do modelowania samych pośladków przydadzą się ćwiczenia na podniesione pośladki, a do podbicia wydatku energetycznego – trening interwałowy.

Kiedy uda nie chudną mimo deficytu – obrzęk lipidowy

Jeśli uda pozostają nieproporcjonalnie grube mimo konsekwentnego ograniczenia kalorii, bolą przy ucisku i łatwo siniaczą, a stopy i dłonie są szczupłe, przyczyną może być obrzęk lipidowy. Szacuje się, że dotyczy około 10% kobiet na świecie.

Obrzęk lipidowy, nazywany też lipedemą, to przewlekłe schorzenie tkanki tłuszczowej. Tłuszcz odkłada się symetrycznie na biodrach, udach i łydkach, zatrzymując się ostro nad kostką – stopa zostaje szczupła, co odróżnia go od obrzęku limfatycznego. Charakterystyczne objawy to tkliwość przy dotyku, uczucie ciężkości nóg pod koniec dnia i siniaki po drobnych urazach.

Dlaczego to ważne w kontekście odchudzania ud: ta tkanka słabo reaguje na deficyt energetyczny. Można schudnąć 15 kg, zobaczyć wyraźną zmianę na talii i ramionach, a proporcje nóg pozostaną te same. Dla wielu kobiet to moment, w którym obwiniają siebie za brak konsekwencji, choć problem jest medyczny.

Co robić: rozpoznanie stawia lekarz na podstawie obrazu klinicznego, nie badania krwi. Jeśli powyższy opis pasuje, umów się do lekarza rodzinnego lub angiologa i poproś o ocenę w kierunku obrzęku lipidowego. Dieta nie leczy tego schorzenia, ale kontrola masy ciała ogranicza jego postęp i łagodzi objawy, więc redukcja nadal ma sens – tylko cel trzeba przestawić z centymetrów na samopoczucie i sprawność.

Osobna sprawa to cellulit, który bywa mylony z obrzękiem lipidowym, a jest zjawiskiem innego rzędu i dotyczy większości kobiet niezależnie od masy ciała. Zebraliśmy to, co o nim wiadomo, w materiale o diecie na cellulit.

Komentarz dietetyka – czego nie znajdziesz w innych artykułach o udach

Czego nie przeczytasz w większości tekstów o odchudzaniu nóg: że część kobiet, które przychodzą do nas z pytaniem „dlaczego uda nie chudną”, nie ma problemu z dyscypliną, tylko z nierozpoznanym obrzękiem lipidowym. Widzę to kilka razy w roku i za każdym razem wygląda tak samo – rzetelnie prowadzony dziennik, spadek masy ciała zgodny z planem, wyraźna zmiana na górze ciała i zero zmiany w proporcjach nóg. Kieruję wtedy do lekarza, zanim zaczniemy cokolwiek zmieniać w diecie. Nie po to, żeby zdjąć z siebie odpowiedzialność, tylko dlatego, że pogłębianie ograniczeń w tej sytuacji nic nie da, a odbierze masę mięśniową i spokój. Jeśli po pół roku uczciwej pracy nogi wyglądają identycznie, pytanie nie brzmi „co robię źle”, tylko „czy na pewno mam do czynienia ze zwykłą tkanką tłuszczową”.

Leszek Racut, dietetyk kliniczny z 10-letnim doświadczeniem, współzałożyciel Dietetyki #NieNaŻarty.

Jak utrzymać efekty i cieszyć się szczupłymi nogami?

Wykonałaś kawał dobrej roboty. Zmieniłaś nawyki żywieniowe, wprowadziłaś regularne treningi na siłownie, dzięki czemu schudłaś 5 kilogramów i pięknie wyszczupliłaś nogi. Brawo! Jednak czujesz się już zmęczona i boisz się, że nie utrzymasz efektów. Co teraz?

Wiedz, że nie musisz się już dalej odchudzać, dzięki czemu możesz zwiększyć spożycie kalorii. Jeżeli do tej pory redukowałaś masę ciała jedząc np. 1700 kcal, to warto zwiększyć spożycie, aby być na tzw. zerze kalorycznym. W tym celu oblicz jeszcze raz swoje zapotrzebowanie energetyczne z aktualną masą ciała. Po tym ani nie dodawaj kalorii, ani ich nie odejmuj. Dzięki temu będziesz spożywać ilość kalorii, dzięki której utrzymasz aktualną wagę. 

A co z ćwiczeniami na uda? Czy dalej będą potrzebne? Jak najbardziej będzie wskazane dalsze wykonywanie ćwiczeń na nogi. Jeżeli jednak nudzą Cię te ćwiczenia i najzwyczajniej w świecie nie masz ochoty ich wykonywać, to nie ma co się męczyć. Znajdź aktywność fizyczną, która sprawia Ci przyjemność. Rower, bieganie, gry zespołowe, joga, squash – wszystkie te aktywności będą świetne dla utrzymania zdrowia i masy ciała. Co prawda bieganie czy inne aktywności nie dadzą takich efektów na uda jak ćwiczenia ukierunkowane na tę partię ciała, ale wciąż będą bardzo korzystne dla Twojego zdrowia i samopoczucia! 

Przykładowy jadłospis na schudnięcie z nóg

Przygotowaliśmy dla Ciebie przykładowy 3-dniowy jadłospis na schudnięcie z nóg. Jego kaloryczność to ok. 2000 kcal, 105 g białka, 60 g tłuszczy, aż 45 g błonnika oraz 230 g węglowodanów. Co więcej, jest on zgodny z zasadami diety DASH, czyli jednej z najzdrowszych diet na świecie. Odżywiając się w tym stylu, jednocześnie dbasz o swoje zdrowie, a także wspierasz rozbudowę atrakcyjnych ud! 

Podsumowanie – jak schudnąć z ud

Uda chudną wtedy, gdy chudnie całe ciało – miejscowe spalanie tłuszczu nie działa i jest to jeden z najlepiej udokumentowanych faktów w dietetyce sylwetkowej. Ustaw deficyt na 15–20% zapotrzebowania, białko na 1,9–3,2 g na kilogram masy ciała, dwa treningi oporowe w tygodniu i 8–10 tysięcy kroków. Na obwodzie uda licz na 0,4–0,8 cm z każdego zrzuconego kilograma i na pierwszą widoczną zmianę po 3–4 tygodniach.

Ćwiczenia na uda mają sens, ale nie z tego powodu, dla którego zwykle się je robi: budują kształt i chronią mięśnie, a nie usuwają tłuszcz z okolicy, którą trenujesz. Trwałe efekty daje dopiero połączenie diety z nawykami, które utrzymasz po jej zakończeniu – zdrowe nawyki ważą tu więcej niż sam plan na 12 tygodni. Jeśli po kilku miesiącach konsekwentnej pracy nogi wyglądają tak samo mimo spadku masy ciała, sprawdź u lekarza obrzęk lipidowy, zamiast zaostrzać dietę.

Nie chcesz liczyć tego wszystkiego sama? Nasi dietetycy ustawią deficyt, białko i jadłospis pod Twoje zapotrzebowanie, choroby współistniejące i preferencje smakowe. Sprawdź, jak działa dieta online.

Najczęściej zadawane pytania i odpowiedzi

Co najbardziej wyszczupla uda?

Deficyt energetyczny rzędu 15–20% zapotrzebowania – to on usuwa tłuszcz z ud. Trening oporowy całego ciała dwa razy w tygodniu decyduje o kształcie nogi po redukcji, ale sam nie zmniejsza obwodu uda.

Co powoduje tycie w udach?

Estrogeny i genetyka decydują o tym, że u kobiet przed menopauzą tłuszcz odkłada się w okolicy pośladkowo-udowej. Za ilość tego tłuszczu odpowiada dodatni bilans energetyczny, nie samo rozmieszczenie.

Jak szybko stracić cm w udach?

Pierwszy centymetr schodzi zwykle po 3–4 tygodniach diety redukcyjnej. Na każdy zrzucony kilogram masy ciała przypada w naszej praktyce 0,4–0,8 cm obwodu uda, więc 5 cm wymaga zejścia o 7–12 kg.

Jak najlepiej odchudzić uda?

Deficyt 15–20%, białko 1,9–3,2 g na kilogram masy ciała, dwa treningi oporowe tygodniowo i 8–10 tysięcy kroków dziennie, utrzymane przez minimum 12 tygodni. Ćwiczenia wyłącznie na uda nie przyspieszają tego procesu.

Czy da się schudnąć z ud w 2 tygodnie?

W dwa tygodnie realnie tracisz 0,6–1,6 kg tkanki tłuszczowej, czyli poniżej 1 cm z obwodu uda. Większy spadek na taśmie w tym czasie to woda, a nie tłuszcz.

Dlaczego uda nie chudną mimo diety?

Najczęściej dlatego, że tłuszcz pośladkowo-udowy uwalnia się wolniej niż brzuszny i potrzebuje więcej czasu. Jeśli po pół roku i wyraźnym spadku masy ciała proporcje nóg się nie zmieniły, warto sprawdzić u lekarza obrzęk lipidowy.

Bibliografia i źródła naukowe

[1] Wang Z., Ying Z., Bosy-Westphal A., Zhang J., Schautz B., Later W., Heymsfield S.B., Müller M.J., Specific metabolic rates of major organs and tissues across adulthood: evaluation by mechanistic model of resting energy expenditure, American Journal of Clinical Nutrition, 2010, 92(6), 1369–1377. DOI: 10.3945/ajcn.2010.29885

[2] Ramirez-Campillo R., Andrade D.C., Clemente F.M., Afonso J., Pérez-Castilla A., Gentil P., A proposed model to test the hypothesis of exercise-induced localized fat reduction (spot reduction), including a systematic review with meta-analysis, Human Movement, 2022, 23(3), 1–14. DOI: 10.5114/hm.2022.110373

[3] Refalo M.C., Trexler E.T., Helms E.R., Effect of dietary protein on fat-free mass in energy restricted, resistance-trained individuals: an updated systematic review with meta-regression, Strength and Conditioning Journal, 2025. DOI: 10.1519/SSC.0000000000000888

[4] Xie Y., Gu Y., Li Z., Zhang L., Hei Y., Comparing exercise modalities during caloric restriction: a systematic review and network meta-analysis on body composition, Frontiers in Nutrition, 2025, 12, 1579024. DOI: 10.3389/fnut.2025.1579024

[5] Cifarelli V., Lipedema: progress, challenges, and the road ahead, Obesity Reviews, 2025, 26(10), e13953. DOI: 10.1111/obr.13953